Đọc hiểu Câu cá mùa thu (Nguyễn Khuyến) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

2 từ láy: lạnh lẽo, tẻo teo

- Hai câu thực (Sóng biếc theo làn hơi gợn tí - Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo) tạo nên không gian hai chiều, hòa hợp màu sắc sóng biếc và lá vàng.

+ Sóng biếc - màu xanh

+ Lá vàng - màu vàng

→ Nguyễn Khuyến tinh tế trong cảm nhận, phép đối tài tình làm nổi bật nét thu. Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Hiệu quả của cách gieo vần "eo" trong bài thơ: Góp phần diễn tả không gian vắng lặng, thu nhỏ dần, khép kín, phù hợp với tâm trạng uẩn khúc của thi nhân.

- Tâm trạng của tác giả được thể hiện qua 2 câu thơ cuối:

+ Không gian tĩnh lặng khiến ta cảm nhận nỗi cô đơn man mác buồn trong lòng thi nhân.

+ Đất nước đang bị thực dân xâm lược, lòng ông không thể ung dung câu cá như một ẩn sĩ thực thụ.

- Cách gieo vần:

+ Vần chân (ở câu cuối 1,2,4,6,8 đều gieo vần "eo": veo, teo, vèo, bèo)

+ Vần bằng: các tiếng ở cuối câu 1,2,4,6,8 mang dấu huyền hoặc không có dấu (thanh ngang)

- Cách ngắt nhịp: 2/2/3

- Điểm nhìn của tác giả: Cảnh thu trong mùa thu được miêu tả từ gần đến cao xa, rồi từ cao xa trở lại gần: từ chiếc thuyền câu nhìn ra mặt ao, nhìn lên bầu trời, nhìn ra ngõ trú rồi lại trở về với ao thu, với chiếc thuyền câu.

→ Từ điểm nhìn ấy, từ một khung ao hẹp, không gian mùa thu, cảnh sắc mùa thu mở ra nhiều thứ thật sinh động. Từ một ao thu hẹp, nhà thơ mở ra không gian mùa thu, cảnh sắc mùa thu quen thuộc ở mỗi làng quê Việt Nam.

Bức tranh mùa thu trong bài thơ "Thu Điếu" của Nguyễn Khuyến gợi lên vẻ đẹp tĩnh lặng, nhuốm buồn của mùa thu. Thiên nhiên trong bức tranh không chỉ là một hình ảnh đẹp mắt mà còn mang ý nghĩa sâu sắc với cuộc sống của mỗi người. Thiên nhiên là nguồn cảm hứng, là nơi để ta tìm lại sự thanh thản và yên bình trong tâm hồn. Nó giúp chúng ta thoát khỏi những áp lực, căng thẳng của cuộc sống hiện đại và tìm lại sự gắn kết với tự nhiên và với chính mình. Vai trò của thiên nhiên là tạo nên một môi trường sống tươi đẹp và cung cấp cho chúng ta những giá trị tinh thần không thể đo lường được.