Đọc hiểu Ngôn chí - Bài 20 (Nguyễn Trãi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Một số hình ảnh thiên nhiên nào hiện lên qua con mắt nhân vật trữ tình: Đá mòn, đường hoa, trúc, nắng qua song cửa, tiếng vượn nơi núi non, cây rợp tán, trăng soi bên hồ.

Trong bài thơ, không gian và thời gian được cảm nhận một cách rộng mở và yên tĩnh.

+ Không gian: là không gian núi rừng thanh vắng với nhiều cảnh vật thiên nhiên như đường hoa, trúc, núi non, hồ nước, cây rợp tán. Không gian ấy tạo nên một nơi ẩn dật, thanh bình.

+ Thời gian: được gợi qua những chi tiết như “hơi nắng”, “bóng trăng hiện trên mặt hồ”, cho thấy sự luân chuyển nhẹ nhàng của thời gian từ ban ngày sang ban đêm.

=> Qua đó, bài thơ gợi lên nhịp sống chậm rãi, tĩnh lặng và hòa hợp với thiên nhiên.

Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ hiện lên thanh bình và êm ả, mang vẻ đẹp trong trẻo, hài hòa. Thiên nhiên không chỉ có màu sắc của đường hoa, cây rợp tán, mà còn có ánh sáng của hơi nắng qua song cửa, ánh trăng soi trên mặt hồ, cùng thanh âm vang vọng của tiếng vượn nơi núi xa. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của rùa và hạc khiến bức tranh thiên nhiên thêm sinh động, gợi cảm giác tĩnh lặng và thanh cao. Tất cả những chi tiết ấy đã tạo nên một không gian thiên nhiên gần gũi, có hồn và hòa hợp với con người, thể hiện tâm hồn ung dung, thanh thản của nhân vật trữ tình.

Đoạn văn tham khảo:

Nhân vật trữ tình trong bài thơ hiện lên với phong thái ung dung, tự do, tự tại, lựa chọn lối sống hòa hợp với thiên nhiên và yêu thiên nhiên, lấy cỏ cây, muông thú làm bầu bạn. Lối sống này vẫn rất cần thiết đối với con người hiện đại, bởi trong nhịp sống vội vàng hôm nay, nhiều người mải chạy theo công việc và áp lực cuộc sống mà quên đi việc chăm sóc đời sống tinh thần. Vì vậy, việc sống gần gũi với thiên nhiên, biết dành cho mình những phút giây an nhàn, thư thái sẽ giúp con người cân bằng và thanh lọc tâm hồn. Tuy nhiên, con người hiện đại cũng cần biết dung hòa giữa việc thích nghi với sự phát triển của xã hội và bồi dưỡng đời sống tinh thần, từ đó lựa chọn một lối sống lành mạnh, khoa học và toàn diện.