Đọc hiểu Thuật hứng - Bài 15 (Nguyễn Trãi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Trong văn bản, Nguyễn Trãi coi những đối tượng thiên nhiên như trúc, mai, cúc, lan, viên hạc, đàn cầm suối và non xanh là bạn, là cố nhân. Những hình ảnh ấy được nhân cách hóa, trở thành những người bạn đồng hành, cùng chia sẻ tâm tư và cảm xúc của tác giả trong cuộc sống thôn dã.

Điểm khác biệt về thể thơ của bài thơ trên so với thơ thất ngôn bát cú Đường luật là bài thơ này thuộc thể thơ tự do. Nghệ sĩ không bị ràng buộc bởi số chữ cố định, số câu hay quy tắc vần điệu chặt chẽ như trong thơ Đường. Điều đó cho phép Nguyễn Trãi thoải mái thể hiện cảm xúc và sáng tạo hình ảnh theo cách riêng, tự nhiên và bay bổng hơn.

Cuộc sống của Nguyễn Trãi nơi thôn dã được thể hiện là cuộc sống giản dị, bình yên, gần gũi với thiên nhiên. Tác giả từ chối sự ồn ào, bộn bề của đời nhân gian để tìm về sự an lạc, thanh thoát trong cuộc sống thôn dã. Qua đó, anh thể hiện khát khao sống một cuộc đời giản dị, trong sạch và trung thực với bản thân.

Phép đối trong hai câu

  “Hái cúc ương lan hương bén áo,

  Tìm mai đạp nguyệt tuyết xâm khăn”

Tác dụng:

- Tạo nên sự đối chiếu hài hòa, tạo nhịp điệu cho câu thơ, tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt.

- Việc lặp lại cấu trúc “Hái…”, “Tìm…” cùng với hình ảnh hoa cúc, mai đối lập với “nguyệt tuyết” giúp nhấn mạnh vẻ đẹp tinh khiết, mộc mạc và sức sống mãnh liệt của thiên nhiên. Phép đối ấy vừa tạo nhịp điệu cho bài thơ, vừa làm nổi bật thông điệp rằng dù gặp bao khó khăn, băng giá của thời cuộc thì vẻ đẹp, sự thuần khiết của thiên nhiên vẫn luôn tồn tại và an ủi tâm hồn con người.

- Qua đó, tác giả đã bày tỏ nỗi lòng của mình trước vẻ đẹp thuần khiết của thiên nhiên.