Đọc hiểu Tự trào (Nguyễn Khuyến) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Là tác giả, xuất hiện trực tiếp qua đại từ mình

Bốn phần (mỗi phần 2 câu) hoặc hai phần (2 câu đầu và 6 câu cuối)

3 - 4 và 5 - 6

Gieo vần ở các tiếng: Sang - nhàng - làng - thang - vàng

Tự cười mình

Cái vô tích sự của mình

Không có gì nổi bật, không thích nghi được với thời cuộc, có những thói quen xấu, không phát huy được khả năng.

Xuyên suốt bài thơ là nỗi day dứt, khắc khoải của Nguyễn Khuyến, ông "tự trào" sự hèn kém của mình không giúp ích được gì cho nhân dân, đất nước. Ông chê trách bản thân mình không có gì nổi bật "chẳng giàu mà cũng chẳng sang", " chẳng béo, chỉ làng nhàng", danh vị, bằng cấp trở thành trò hề - đó chính là bi kịch của tầng lớp Nho sĩ đã hết thời nhưng ẩn sâu trong đó chính là bản lĩnh, tự tôn với giá trị của bản thân, chế giễu bản thân chính là cười nhạo sự đời. Lý tưởng của Nguyễn Khuyến đang bị khủng hoảng, một bậc đại khoa với cái tài học hăm hở giúp nước bỗng trở nên vô nghĩa trước xã hội thực dân nửa phong kiến đầy lố lăng, kệch cỡm. Ông đau đớn khi tài năng của mình không phụng sự được cho nước nhà, lui về ở ẩn với thiên nhiên mà lòng lúc nào cũng day dứt nghĩ cho dân, cho nước. Chính vì thế mà tiếng cười của Nguyễn Khuyến trong bài thơ là tiếng cười của lương tâm, của ý thức liêm sỉ, thâm thuý và thấm đẫm nước mắt.

Bản thân em đã có khi thể hiện thái độ "tự trào". Có thể hiểu "tự trào" là tự chế giễu bản thân trước những khuyết điểm, sai lầm. Em đã thẳng thắn thừa nhận những khuyến điểm của mình như: chưa hoàn thành đầy đủ bài tập trên lớp, chưa tích cực phát biểu xây dựng bài,...Từ những thiếu sót đó em nhận ra mình cần phải thay đổi, cần tập trung học tập chăm chỉ, như vậy sẽ giúp mình tiến bộ hơn.