Đọc hiểu Chiếc gùi của mẹ (Nông Quang Khiêm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CHIẾC GÙI (¹) CỦA MẸ
Ơi! Chiếc gùi
Bám trên lưng mẹ
Tháng năm lặng lẽ
Níu đôi vai gầy
Gùi đi hứng sương
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CHIẾC GÙI (¹) CỦA MẸ
Ơi! Chiếc gùi Bám trên lưng mẹ Tháng năm lặng lẽ Níu đôi vai gầy Gùi đi hứng sương Hứng mưa Đựng nắng Dong cả cám cám cái rét đông về Mẹ còng nhọc nhằn thành ấm no
Hạt lúa Hạt ngô Phải đậu phép màu hóa trên lưng mẹ Con lớn lên từ tảo tần lam lũ Và cả thương yêu mẹ để trong gùi.
Con đi học xa Lâu lâu về nhà Lặng nhìn chiếc gùi bìu trên lưng mẹ Cái lưng đã còng!...
(Nông Quang Khiêm, Cánh diều tuổi thơ, NXB Kim Đồng, 2012, tr. 44–45)
Chú thích: (¹) Gùi: Đồ đan bằng mây, tre, dùng ở một số địa phương miền núi để mang đồ đạc trên lưng.
Câu 1
Xác định đề tài của văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc nhan đề và toàn bộ văn bản.
- Xác định đối tượng trung tâm được nhắc đến nhiều nhất.
Lời giải chi tiết
Đề tài của văn bản: Gia đình hoặc tình cảm gia đình, mẹ, tình cảm mẹ con (tình mẫu tử),…
Giải thích:
Văn bản tập trung khắc họa hình ảnh người mẹ gắn với chiếc gùi – biểu tượng của sự tảo tần, lam lũ và hi sinh. Toàn bộ bài thơ thể hiện tình yêu thương, sự biết ơn của người con đối với mẹ. Vì vậy, đề tài của văn bản là gia đình, người mẹ, tình cảm mẹ con (tình mẫu tử).
Câu 2
Trong văn bản, người con đã lớn lên từ những điều gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định câu thơ nói trực tiếp về sự trưởng thành của người con.
Lời giải chi tiết
Trong văn bản, người con đã lớn lên từ tảo tần lam lũ và cả thương yêu mẹ để trong gùi.
Giải thích:
Trong câu thơ “Con lớn lên từ tảo tần lam lũ / Và cả thương yêu mẹ để trong gùi”, tác giả cho thấy người con trưởng thành từ sự vất vả, nhọc nhằn trong lao động của mẹ và từ tình yêu thương mẹ dành cho con
Câu 3
Phân tích tác dụng của dấu chấm lửng (…) trong đoạn thơ sau:
Con đi học xa Lâu lâu về nhà Lặng nhìn chiếc gùi bìu trên lưng mẹ Cái lưng đã còng!...
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định vị trí dấu chấm lửng trong đoạn thơ.
- Phân tích ý nghĩa biểu cảm và tác dụng về cảm xúc, nhịp điệu câu thơ.
Lời giải chi tiết
Tác dụng của dấu chấm lửng trong đoạn thơ:
- Thể hiện những suy nghĩ, cảm xúc còn chưa nói hết của người con với mẹ.
- Thể hiện tình yêu thương, lòng biết ơn, nỗi xót xa, xúc động nghẹn ngào của người con khi nghĩ về những vất vả, tảo tần, lam lũ mẹ đã trải qua và nhận ra mẹ đang già nua, yếu mòn theo thời gian.
- Làm giãn nhịp điệu câu thơ, tạo khoảng lặng,…
Giải thích:
Dấu chấm lửng ở cuối câu “Cái lưng đã còng!...” gợi ra những cảm xúc chưa nói hết của người con khi nhìn thấy mẹ đã già, đã còng lưng vì con.
Câu 4
Nhận xét về mối quan hệ giữa hình ảnh chiếc gùi và người mẹ trong văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định vai trò của hình ảnh chiếc gùi trong văn bản.
- Phân tích mối liên hệ giữa chiếc gùi và cuộc đời, con người của mẹ.
Lời giải chi tiết
Nhận xét mối quan hệ giữa hình ảnh chiếc gùi và người mẹ:
- Hình ảnh chiếc gùi và người mẹ có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, làm rõ ý nghĩa cho nhau.
- Chiếc gùi là một vật dụng quen thuộc, gắn liền với công việc lao động hằng ngày của mẹ; làm nổi bật cuộc đời vất vả, tảo tần, lam lũ và tình yêu thương, sự hi sinh thầm lặng của mẹ dành cho con.
- Hình ảnh người mẹ đem lại vẻ đẹp, ý nghĩa và sức sống cho chiếc gùi, khiến vật dụng bình dị trở thành biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng và lòng biết ơn sâu sắc của người con.
Giải thích:
Chiếc gùi gắn bó mật thiết với người mẹ trong lao động hằng ngày, là nơi chứa đựng nắng mưa, vất vả và cả tình yêu thương dành cho con. Qua hình ảnh người mẹ, chiếc gùi không còn là vật dụng bình thường mà trở thành biểu tượng cho sự hi sinh thầm lặng và tình mẫu tử thiêng liêng.
Câu 5
Từ nội dung văn bản, hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa và lí giải.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào nội dung, cảm xúc chủ đạo của văn bản, nêu một thông điệp phù hợp
Lời giải chi tiết
Gợi ý:
- Trân trọng, biết ơn tình yêu thương và sự hi sinh của cha mẹ dành cho con cái.
- Mọi điều tốt đẹp dành cho con cái đều được tạo nên bởi tình yêu thương vô bờ bến cùng bao vất vả, khó khăn, nhọc nhằn của cha mẹ.
- Yêu thương, hiếu thảo với cha mẹ khi còn có thể.
- …
Giải thích:
Văn bản nhấn mạnh sự hi sinh thầm lặng, tảo tần của người mẹ cho con cái.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Bắc Giang Thương
Lục Ngạn, Lục Na[1] đôi bờ xanh trĩu quả
Núi Huyền Đinh soi bóng Lục Đầu Giang
Che chở, cưu mang một thời khai sáng
Bóng nước dòng Thương in dấu thuở xuân thì.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: LỜI NGƯỜI LIỆT SĨ DẶN CON
Lớn lên nhé, con ơi,
lớn như một cái cây tắm đầy ánh sáng.
Khi ngã xuống, vẫy bàn tay dũng cảm,
Cha đã đổi về ánh sáng ấy cho con.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: XUÂN TRÊN ĐẢO (Vũ Tuấn)
Mùa xuân này anh canh giữ đảo xa
Như con sóng mang theo mùa xuân tới
Lại thương em nơi quê nhà vẫn đợi
Anh trở về sum họp tết yêu thương
Danh sách bình luận