Đọc hiểu Chợ tết (Đoàn Văn Cừ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi, Sương hồng lam, ôm ấp nóc nhà gianh,

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi,

Sương hồng lam, ôm ấp nóc nhà gianh,

Trên con đường viền trắng mép đồi xanh,

Người các ấp tưng bừng ra chợ Tết.

Họ vui vẻ kéo hàng trên cỏ biếc;

Những thằng cu áo đỏ chạy lon xon,

Vài cụ già chống gậy bước lom khom,

Cô yếm thắm che môi cười lặng lẽ.

Thằng em bé nép đầu bên yếm mẹ,

Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu.

Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau.

 

Sương trắng rỏ đầu cành như giọt sữa,

Tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa,

Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh,

Đồi thoa son nằm dưới ánh bình minh.

 

Người mua bán ra vào đầy cổng chợ.

Con trâu đứng vờ dim hai mắt ngủ,

Để lắng nghe người khách nói bô bô.

Anh hàng tranh kĩu kịt quẩy đôi bồ,

Tìm đến chỗ đông người ngồi dở bán,

Một thầy khoá gò lưng trên cánh phản,

Tay mài nghiên hí hoáy viết thơ xuân.

Cụ đồ nho dừng lại vuốt râu cằm,

Miệng nhẩm đọc vài hàng câu đối đỏ.

Bà cụ lão bán hàng bên miếu cổ,

Nước thời gian gội tóc trắng phau phau.

(Trích Chợ tết, Đoàn Văn Cừ, Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh – Hoài Chân, NXB Văn học, 1999, tr.180-181)

Câu 1

Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc toàn bộ đoạn thơ.

- Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 8 chữ.

Giải thích:

Các dòng thơ đều có 8 tiếng, đúng đặc trưng của thể thơ tám chữ

Câu 2

Chỉ ra những từ ngữ diễn tả trực tiếp không khí trên đường đi chợ Tết.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc đoạn thơ miêu tả cảnh người dân trên đường đi chợ (đoạn đầu văn bản).

- Xác định những từ ngữ trực tiếp biểu hiện cảm xúc, trạng thái không khí của con người (từ chỉ không khí, tâm trạng), không phải hình ảnh miêu tả cảnh vật.

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ diễn tả trực tiếp không khí trên đường đi chợ Tết: “tưng bừng, vui vẻ”

Giải thích:

Hai từ “tưng bừng” và “vui vẻ” trực tiếp biểu hiện không khí náo nức, rộn ràng của người dân đi chợ Tết => Đây là những từ ngữ chỉ trạng thái, cảm xúc

Câu 3

Nêu những hoạt động cụ thể của con người trong phiên chợ Tết được thể hiện ở phần thơ in đậm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các chi tiết miêu tả hoạt động của con người trong phiên chợ tết

Lời giải chi tiết

Những hoạt động cụ thể của con người trong phiên chợ Tết được thể hiện ở phần thơ in đậm:

+ “Người mua bán ra vào”

+ “Người khách nói bô bô”

+ “Anh hàng tranh quẩy đôi bồ kĩu kịt, tìm đến chỗ đông người ngồi dở bán”

+ “Thầy khóa gò lưng trên phản, tay mài nghiên hí hoáy viết thơ xuân”

+ “Cụ đồ nho vuốt râu, nhẩm đọc câu đối”

+ “Bà cụ lão bán hàng”

Giải thích:

Những chi tiết này cho thấy phiên chợ Tết đông vui và sinh động với nhiều hoạt động khác nhau.

Câu 4

Trình bày tác dụng của từ láy tượng hình trong hai dòng thơ sau:

Một thầy khoá gò lưng trên cánh phản,
Tay mài nghiên hí hoáy viết thơ xuân.

 

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định từ láy tượng hình trong hai dòng thơ.

- Phân tích:

+ Từ láy gợi hình ảnh hoặc động tác gì?

+ Góp phần khắc họa nhân vật hoặc không khí như thế nào?

Lời giải chi tiết

- Từ láy tượng hình trong hai dòng thơ: “hí loáy”

- Tác dụng: Từ láy tượng hình “hí hoáy” trong câu thơ miêu tả sinh động hành động chăm chú, tỉ mỉ của thầy khóa khi mài nghiên và viết thơ xuân. Từ này gợi hình ảnh cụ thể, gần gũi, khắc họa rõ nét sự tập trung và khéo léo của nhân vật. Đồng thời, “hí hoáy” còn tạo nhịp điệu vui tươi, góp phần làm nổi bật không khí nhộn nhịp, sinh động của phiên chợ Tết.

Giải thích:

“Hí hoáy” là từ láy tượng hình, gợi tả động tác viết nhanh, chăm chú, tỉ mỉ.

Câu 5

Phân tích hiệu quả của việc sử dụng yếu tố miêu tả trong đoạn thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc toàn bộ đoạn thơ.

- Xác định các yếu tố miêu tả chính:

+ Miêu tả thiên nhiên.

+ Miêu tả con người và hoạt động.

+ Miêu tả bằng từ ngữ giàu hình ảnh (màu sắc, từ láy, so sánh, nhân hoá).

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ đã sử dụng yếu tố miêu tả rất thành công, góp phần tái hiện bức tranh chợ Tết sinh động và đậm chất truyền thống. Thiên nhiên được khắc họa rực rỡ qua những gam màu giàu sức gợi: “dải mây trắng đỏ dần”, “sương hồng lam”, “núi uốn mình trong chiếc áo the xanh”, làm nền cho không khí ngày xuân. Hình ảnh con người và hoạt động cũng hiện lên chân thực, phong phú: “thằng cu áo đỏ chạy lon xon”, “cụ già chống gậy lom khom”, “anh hàng tranh kĩu kịt quẩy đôi bồ”, “thầy khóa hí hoáy viết thơ xuân”… Ngôn ngữ giàu tính tạo hình với nhiều từ láy, màu sắc, ẩn dụ khiến bức tranh vừa cụ thể vừa trữ tình. Nhờ vậy, tác giả không chỉ tái hiện không khí náo nức, vui tươi của ngày Tết mà còn gợi lên vẻ đẹp văn hóa, tâm hồn Việt Nam.

Giải thích:

Đoạn thơ sử dụng nhiều yếu tố miêu tả để tái hiện sinh động bức tranh chợ Tết: miêu tả thiên nhiên. miêu tả con người và hoạt động, từ ngữ giàu tính tạo hình => tác giả đã vẽ nên bức tranh chợ Tết đông vui, rộn ràng, đậm màu sắc truyền thống của làng quê Việt Nam.

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close