Đọc hiểu Quê hương (Đào Quốc Thịnh) - Đề 2 | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Tôi nhìn ra hàng phượng vĩ trước sân trường và chợt nhớ đến mùa hè năm ấy… Tháng 5, bố đưa tôi về quê nội. Quê nội tôi, một xóm nghèo bên kia sông Hồng.

Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

Tôi nhìn ra hàng phượng vĩ trước sân trường và chợt nhớ đến mùa hè năm ấy… Tháng 5, bố đưa tôi về quê nội. Quê nội tôi, một xóm nghèo bên kia sông Hồng. Biết bao lần, tôi đã mơ ước được về thăm quê, thăm bà, thế nhưng mới bước chân lên con đường làng lầy lội, lớp nhớp bùn sau cơn mưa, nhìn những mái nhà tranh thấp tè ẩm ướt sau luỹ tre làng, tôi đã bắt đầu thất vọng. Tôi không dám cằn nhằn nhưng ấm ức nghĩ thầm: “Sao mà bẩn thế! Biết thế này, mình chẳng đòi bố cho về nữa”.

…Bữa cơm trưa hôm ấy, bà tôi tấm tắc khen ngon và gắp vào bát tôi miếng thịt luộc. Tôi gắp ra nhăn mặt: “Mỡ thế này, cháu ăn làm sao được!”. Bố chan cho tôi canh cua, mới ăn được một miếng tôi đã vội kêu lên: “Canh chưa cho mì chính, nhạt lắm, lại hoi hoi, con ăn chưa quen”. Cả nhà lặng người. Bố tôi tái mặt vì giận.

Tối hôm ấy trăng rằm, bà tôi kê ghế ra ngoài sân nhặt khoai lang và kể cho tôi nghe đủ mọi chuyện. Bà kể rằng, bố tôi đã từ nơi này ra đi. Và chính nơi này, bố tôi đã lớn lên bằng lời ru của bà, bằng đôi tay ẵm bồng của bao người. Bà đã từng mớm cơm cho tôi, nuôi tôi khôn lớn ở đây... Tình cảm quê mùa nhưng chân thật. Bà chỉ tay về phía góc trời sáng rực lên và bảo đó là Hà Nội. Bà bảo rằng: “Ở Hà Nội sướng hơn ở quê nên ai ai cũng ước ao được sống ở Hà Nội, còn bà thì bà thích ở quê hơn vì bà quen mất rồi. Nếu cháu cứ ở Hà Nội mãi, sẽ chẳng bao giờ biết được ánh trăng ở quê đẹp như thế nào đâu!”.

Tôi ngước nhìn lên bầu trời xanh thẳm không một gợn mây chi chít những vì sao. Trăng treo lơ lửng trên đầu ngọn tre in đậm lên nền trời. Ánh trăng trùm lấy mái nhà và khu vườn rau xanh tốt của bà. Lúc ấy, tôi bỗng nắm chặt lấy tay bà và thốt lên:

“Bà ơi! Trăng ở quê đẹp thật bà ạ! ...”

Sau mùa hè năm ấy, bà nội tôi đã ra đi mãi mãi. Hè nào tôi cũng xin bố cho về thăm quê. Quê nội tôi bây giờ cũng khác hẳn, chẳng còn một tý dấu vết nào của ngày xưa nữa. Những dãy nhà hai, ba tầng san sát nhau mọc lên như nấm. Không ai còn nhớ nổi bóng dáng luỹ tre xanh… Tôi cầm bút viết, dồn tất cả tình cảm nhớ thương sâu đậm với bà vào bài tập làm văn tả phong cảnh quê hương hôm ấy… Tôi viết về quê hương tôi với luỹ tre xanh mát rượi và ánh trăng rằm dịu ngọt. Phải rồi, tôi bỗng hiểu ra rằng: chính bà đã làm xanh mãi ước mơ của tôi.

(Trích truyện ngắn “Quê hương” - 1996, Đào Quốc Thịnh)

Câu 1

Người kể chuyện trong đoạn trích trên là ai?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Để xác định người kể chuyện, cần chú ý đại từ xưng hô được sử dụng trong văn bản. Nếu người kể xưng “tôi” và trực tiếp tham gia vào câu chuyện thì đó là ngôi kể thứ nhất.

Lời giải chi tiết

Người kể chuyện trong đoạn trích là nhân vật xưng “tôi” – người cháu.

Giải thích:

Trong đoạn trích, người kể trực tiếp kể lại những trải nghiệm, cảm xúc và suy nghĩ của bản thân khi về quê nội nên đây là lời kể của nhân vật “tôi”.

Câu 2

Trước biểu hiện của người cháu trong bữa cơm trưa, hành động buổi tối bà kê ghế ra ngoài sân và kể cho cháu nghe đủ mọi chuyện đã cho thấy bà là người như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ các chi tiết miêu tả hành động, lời nói của người bà; từ đó phân tích tính cách, phẩm chất và cách ứng xử của bà đối với cháu.

Lời giải chi tiết

Hành động bà kê ghế ra ngoài sân và kể cho tôi nghe đủ mọi chuyện cho thấy bà là người:

- Sống giản dị, giàu tình cảm, dịu dàng, bao dung, yêu thương con cháu và gắn bó sâu sắc với quê hương.

- Có cách giáo dục cháu rất khéo léo, nhẹ nhàng mà sâu sắc, thấm thía (bà đã giúp cháu thay đổi nhận thức, biết trân trọng những giá trị gia đình và quê hương.)

Giải thích:

Khi cháu tỏ ra khó chịu với cuộc sống ở quê, bà không trách móc mà kiên nhẫn kể chuyện, tâm sự để cháu dần hiểu hơn về quê hương và tình cảm gia đình. Qua đó cho thấy bà là người tinh tế và rất yêu thương cháu.

Câu 3

Nêu cách hiểu của em về cụm từ “xanh mãi ước mơ” trong câu “Phải rồi, tôi bỗng hiểu ra rằng: chính bà đã làm xanh mãi ước mơ của tôi.”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh của câu văn và ý nghĩa biểu tượng của từ “xanh” để lí giải nội dung của cụm từ.

Lời giải chi tiết

Cụm từ xanh mãi ước mơ được hiểu là: ước mơ luôn tươi đẹp, trong sáng, tràn đầy sức sống và trường tồn; bà chính là nguồn nuôi dưỡng, vun đắp những ước mơ và tình yêu quê hương với những giá trị tinh thần trong lòng cháu.

Giải thích:

Từ “xanh” gợi sự tươi mới, bền vững và đầy sức sống. Câu văn thể hiện sự biết ơn của người cháu đối với bà – người đã giúp cháu nhận ra vẻ đẹp của quê hương và làm tâm hồn cháu trở nên giàu tình cảm hơn.

Câu 4

Câu văn: “Biết bao lần, tôi đã mơ ước được về thăm quê, thăm bà, thế nhưng mới bước chân lên con đường làng lầy lội, lớp nhớp bùn sau cơn mưa, nhìn những mái nhà tranh thấp tè ẩm ướt sau luỹ tre làng, tôi đã bắt đầu thất vọng.” thuộc kiểu câu đơn hay câu ghép? Cho biết tác dụng của việc lựa chọn kiểu câu đó trong đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Muốn xác định kiểu câu cần: Tìm các cụm chủ ngữ – vị ngữ trong câu. Nếu câu có từ hai cụm chủ vị trở lên và các vế có quan hệ với nhau thì đó là câu ghép.
Sau đó phân tích tác dụng của kiểu câu trong việc thể hiện nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Câu văn trên thuộc kiểu câu ghép

- Tác dụng:

+ Diễn tả sinh động dòng suy nghĩ của nhân vật, nhấn mạnh, làm nổi bật sự tương phản/đối lập trong tâm trạng của người cháu: Ban đầu, háo hức, mong chờ về thăm quê nhưng khi vừa đặt chân đến, thực tế không như tưởng tượng, dẫn đến tâm trạng thất vọng, -> Giúp khắc họa rõ nét diễn biến tâm lí của nhân vật.

+ Tạo nhịp điệu trôi chảy, tự nhiên, giúp

Giải thích:

Câu có nhiều cụm chủ vị:

- “tôi đã mơ ước được về thăm quê”

- “tôi đã bắt đầu thất vọng”

Các vế câu được nối với nhau bằng quan hệ từ “thế nhưng”, thể hiện sự tương phản trong cảm xúc của nhân vật.

Câu 5

Đoạn trích trên đã mang đến cho em những bài học sâu sắc nào trong cuộc sống?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung câu chuyện, nhân vật và sự thay đổi trong nhận thức của người cháu, rút ra những bài học có ý nghĩa đối với bản thân.

 

Lời giải chi tiết

- Bài học về tình yêu quê hương: quê hương không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn, mà còn là nơi lưu giữ những kỷ niệm thiêng liêng, nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con người.

- Bài học về sự trân trọng những điều giản dị: hạnh phúc không phải lúc nào cũng đến từ vật chất xa hoa mà đôi khi nằm trong những điều giản dị, bình thường nhất.

- Bài học về tình cảm gia đình và lòng biết ơn: cần biết trân trọng và yêu thương ông bà, cha mẹ khi họ còn bên cạnh, bởi thời gian trôi qua rất nhanh, có những điều một khi đã mất đi thì không thể lấy lại được.

- Bài học về sự trưởng thành trong nhận thức: cuộc sống không chỉ được cảm nhận bằng mắt mà đôi khi phải cảm nhận bằng trái tim, đừng vội đánh giá mọi thứ bằng vẻ bề ngoài mà hãy tìm hiểu sâu hơn để cảm nhận giá trị thực sự của chúng.

Giải thích:

Ban đầu, người cháu thất vọng vì quê nghèo và thiếu tiện nghi. Nhưng nhờ tình yêu thương và lời tâm sự của bà, nhân vật đã nhận ra vẻ đẹp bình dị của quê hương và giá trị thiêng liêng của tình thân.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close