Đọc hiểu Triết lí quân bình | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TRIẾT LÝ QUÂN BÌNH

Một số học giả khuyến khích chúng ta nên hưởng thụ giây phút hiện tại và trân trọng những gì mình đang có, và họ cho rằng liên tục phấn đấu để có được nhiều hơn nữa là điều không lành mạnh, là nguồn cơn gây ra sự bất mãn. Một số học giả khác lại nói rằng con người được tạo dựng để thúc đẩy mình vượt lên trên vùng đất nhàn nhã nhằm vươn tới một mức độ cao hơn nữa mỗi ngày - để trở thành vĩ đại. Tôi rất trăn trở về vấn đề này, bởi vì tôi cần dứt khoát về một triết lý để sống suốt đời. Tôi nghĩ mình đã tìm ra câu trả lời, và một giải pháp đúng đắn đối với tôi: đó là sự quân bình. Tôi gọi đó là sự quân bình Mandela.

Nelson Mandela, người mà tôi ngưỡng mộ, từng nói: “Sau khi leo lên một ngọn núi cao, người ta mới thấy rằng còn nhiều ngọn núi khác cần chinh phục. Tôi dừng lại ở đây để tạm nghỉ, để trộm ngắm cảnh đẹp huy hoàng chung quanh, để nhìn lại quãng đường mình vừa đi qua. Nhưng tôi chỉ có thể nghỉ ngơi giây lát, bởi vì sự tự do sẽ dẫn đến trách nhiệm. Tôi không dám nấn ná, con đường dài trước mặt vẫn chưa kết thúc.”

Theo tôi, Nelson Mandela muốn nhấn mạnh đến sự quân bình. Hãy thưởng thức cảnh tượng nơi bạn đang tới. Hãy nhấm nháp niềm vui về quãng đường mình đã vượt qua. Trân trọng nơi bạn dừng chân trên hành trình cuộc đời mình. Hãy sống với giây phút hiện tại. Nhưng đồng thời cũng nhớ rằng quà tặng luôn đến chung với trách nhiệm. Tôi tin rằng con người ai cũng có nhiệm vụ “phải tỏa sáng”. Ta không được nghỉ ngơi trên chiến thắng của quá khứ và trở nên tự mãn. Ta phải đi ra thế giới – mỗi ngày – và thể hiện năng lực tốt nhất của mình để giúp đỡ người khác, nhận ra tiềm năng của mình nhiều hơn và trở thành công dân tốt trên trái đất này. Ta phải liên tục đối mặt với nỗi sợ hãi và sống phong phú hơn. Ta phải đóng vai trò lớn hơn trong cuộc sống và tận dụng tài năng của mình để làm việc, để thấy nhiều hơn. Sự vĩ đại của ta kết dính trong từng tế bào. Chối bỏ điều này là chối bỏ bản chất người.

Đúng, khi ước mơ nhiều hơn và đưa tiêu chuẩn của bản thân lên cao hơn, ta sẽ gây ra một ít bất mãn. Nhưng thế giới này được dựng nên bởi những ai không cảm thấy hài lòng với những gì hiện hữu và hiểu rằng mình còn làm được hơn thế. Thomas Edison nói: “Hãy cho tôi thấy một người hoàn toàn thỏa mãn và tôi sẽ cho bạn thấy sự thất bại”. Những người vĩ đại không thỏa mãn với những điều hiện hữu. Thử nghĩ đến các danh nhân như Gandhi, Mẹ Teresa, Bill Gates, Einstein, Mandela mà xem.

Vậy hãy yêu những gì mình có, và vẫn phấn đấu cho những gì mình muốn. Cứ vui thú trên nẻo đường lên cao, nhưng luôn hướng mắt về đỉnh núi.

(Trích Điều vĩ đại đời thường – Robin Sharma, Phạm Anh Tuấn dịch, NXB Trẻ, Tp. HCM, 2023)