Đọc hiểu Bài thơ quê hương (Nguyễn Bính) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Quê hương tôi có Trường Sơn một dải, Có Hồng Hà lại có Cửu Long Giang Có Hà Nội có Hồ Tây, hồ Kiếm. Chợ Đồng Xuân bày đủ mặt hàng.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

BÀI THƠ QUÊ HƯƠNG

…Quê hương tôi có Trường Sơn một dải,

Có Hồng Hà lại có Cửu Long Giang

Có Hà Nội có Hồ Tây, hồ Kiếm.

Chợ Đồng Xuân bày đủ mặt hàng.

Quê hương tôi có sầu riêng, măng cụt

Lòng bưởi đào, lòng gấc đỏ như son.

Có gạo tám xoan thổi nồi đồng điếu,

Cam xã Đoài ai bóc cũng thơm ngon.

Cánh đồng nào cũng chôn vàng, giấu bạc,

Bờ biển nào cũng ngời chói ngọc châu.

Có thanh quế ngửi qua là khỏi bệnh,

Có cây lim đóng cả một thân tàu.

Quê hương tôi có những người con gái

“Một ngày hai bữa cơm đèn…”

Cách sông cái cũng bắc cầu dải yếm,

Cho chàng sang đính ước chuyện nhân duyên.

Trong bụng mẹ đã từng mê tiếng hát,

Nên quê tôi ai cũng biết làm thơ.

Những đứa trẻ nằm nôi hay đặt võng

Sớm hay chiều, đều mượn cánh cò đưa.

Khi có giặc những tre làng khắp nước,

Đều xả thân làm ngọn mác, mũi chông

Những trai gái thôn Đoài, xóm Bắc

Thoắt vươn vai thành những anh hùng.

(Trích Hoàng Xuân, Nguyễn Bính – Thơ và đời, NXB Văn học, 2003)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng (số chữ) trong các dòng thơ để nhận diện thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 8 chữ

Giải thích:

Hầu hết các dòng trong đoạn trích đều gồm 8 tiếng, cách ngắt nhịp linh hoạt (thường là nhịp 3/5 hoặc 4/4) và gieo vần chân uyển chuyển.

Câu 2

Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ trên là ai?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào đại từ nhân xưng trực tiếp xuất hiện trong văn bản thơ để xác định chủ thể bộc lộ cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình: tôi

Giải thích:

Bài thơ xuất hiện trực tiếp đại từ nhân xưng "tôi"

Câu 3

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong hai khổ thơ sau:

“Quê hương tôi có Trường Sơn một dải,

Có Hồng Hà lại có Cửu Long Giang

Có Hà Nội có Hồ Tây, hồ Kiếm.

Chợ Đồng Xuân bày đủ mặt hàng.

Quê hương tôi có sầu riêng, măng cụt

Lòng bưởi đào, lòng gấc đỏ như son.

Có gạo tám xoan thổi nồi đồng điếu,

Cam xã Đoài ai bóc cũng thơm ngon.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện các từ ngữ được lặp đi lặp lại và phân tích hiệu quả nghệ thuật trên hai phương diện: tạo nhạc điệu và nhấn mạnh nội dung cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ điệp ngữ: quê hương tôi, có.

- Tác dụng:

+ Làm cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, gợi hình, gợi cảm, nhịp nhàng

+ Khẳng định, nhấn mạnh tự hào rằng đất nước Việt Nam được sở hữu rất nhiều cảnh đẹp mang giá trị lịch sử và tinh thần và những đặc sản nổi tiếng. Qua đó, khẳng định sự giàu có, trù phú, đẹp đẽ của quê hương “tôi”.

+ Thể hiện tình yêu, lòng tự hào của tác giả về quê hương mình.

Giải thích:

Điệp từ "có" kết hợp phép liệt kê giống như một tiếng reo vui đầy kiêu hãnh. Điệp ngữ "quê hương tôi" lặp lại ở đầu khổ thơ giúp khẳng định chủ quyền tình cảm, tạo nhịp điệu dồn dập, biến đoạn thơ thành một bài ca trù phú.

Câu 4

Đọc khổ thơ sau, em cảm nhận được vẻ đẹp gì của “quê hương tôi”?

Cánh đồng nào cũng chôn vàng, giấu bạc,

Bờ biển nào cũng ngời chói ngọc châu.

Có thanh quế ngửi qua là khỏi bệnh,

Có cây lim đóng cả một thân tàu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các hình ảnh ẩn dụ và nói quá để chỉ ra giá trị tài nguyên đất nước.

Lời giải chi tiết

Khổ thơ khắc họa hình ảnh quê hương “tôi” là:

- Quê hương đẹp đẽ, giàu có, trù phú: Cánh đồng có bạc vàng, bờ biển có ngọc châu, rừng có quế, có lim…

- Thể hiện tình yêu, lòng tự hào về quê hương của tác giả

Giải thích:

Tác giả sử dụng nghệ thuật nói quá mang đậm màu sắc cổ tích để ca ngợi sự giàu có vô tận của giang sơn, từ đồng ruộng, biển cả cho đến lâm sản quý hiếm nơi rừng sâu.

Câu 5

Đoạn trích đã khơi gợi trong em tình cảm, suy nghĩ gì về quê hương, đất nước?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ từ nội dung bài thơ đến nhận thức và hành động của bản thân.

Lời giải chi tiết

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, miễn là hiểu vấn đề, trình bày được những tình cảm đẹp, nhân văn về quê hương, đất nước.

Gợi ý:

Đoạn trích đã khơi gợi tình cảm, suy nghĩ về quê hương, đất nước:

- Yêu mến, tự hào về quê hương đất nước tươi đẹp, anh hùng, giàu truyền thống…

- Cố gắng học tập, rèn luyện để xây dựng quê hương, đất nước giàu mạnh.

- Sẵn sàng đứng lên bảo vệ quê hương, đất nước nếu cần.

- .......

Giải thích:

Sự kết hợp giữa vẻ đẹp trù phú và truyền thống bất khuất đã chuyển hóa cảm xúc của người đọc từ yêu mến, tự hào sang nhận thức về trách nhiệm công dân.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close