Đọc hiểu Phần thưởng ở trên cao (Võ Thu Hương) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Nhà Mít nằm gần núi Quyết. Nghỉ hè, nhiều lần anh Dương – con bác cả rủ Mít lên núi chơi, cô nhỏ đều lắc đầu từ chối. Núi Quyết không quá cao. Đứng từ sân nhà mình, Mít vẫn nhìn thấy những đám người lên núi lượm củi khô, người mặc áo trắng, áo hồng như những chú bọ cánh cứng chầm chậm bò trên nền núi xanh

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

PHẦN THƯỞNG Ở TRÊN CAO

Nhà Mít nằm gần núi Quyết. Nghỉ hè, nhiều lần anh Dương – con bác cả rủ Mít lên núi chơi, cô nhỏ đều lắc đầu từ chối. Núi Quyết không quá cao. Đứng từ sân nhà mình, Mít vẫn nhìn thấy những đám người lên núi lượm củi khô, người mặc áo trắng, áo hồng như những chú bọ cánh cứng chầm chậm bò trên nền núi xanh. Cũng có lúc Mít muốn thử leo lên theo anh Dương, nhưng cứ vài chục bậc thang lại hối hả chạy xuống. Mít sợ cảm giác nhìn từ trên núi xuống, chóng hết mặt khi thấy những gốc thông sần sùi chạy đuổi chi chít dưới chân mình.

    Hôm nay, anh Dương nói:

– Mít, thấy tảng đá trên đỉnh núi không?

– Dạ thấy.

– Có một phần thưởng thật quý dành cho em trên đó, nếu em leo lên tới đỉnh núi.

– Em không thể!

– Chẳng có ai không thể leo lên đó cả. Em thấy đấy, người ta vẫn leo lên ào ào. Và anh đã nói với thằng Su Hào. Nó rất hào hứng đấy. Anh cho em ba ngày để suy nghĩ, nếu em từ chối lần nữa, nhất định anh sẽ rủ nó đi, chắc chắn lúc ấy em sẽ hối hận.

  Mít tần ngần. Thằng Su Hào sau nhà rất hay cạnh tranh với Mít. Nó sẽ tự hào, vênh váo nếu dành được phần thưởng quý đó. Chưa cần tới ba ngày, sang ngày thứ hai, Mít đã háo hức rủ anh Dương lên đường.

  Anh Dương cẩn thận đưa thêm ổ bánh mì kẹp thịt, hai hộp sữa tươi, phòng khi hai anh em đói, khát.

– “Em chóng mặt quá, em muốn ói”, sau khi thấm mệt, nhìn xuống phía dưới đã là một quãng dốc khá xa, Mít nói.

– Vậy thì em hãy nhìn lên, đừng nhìn xuống, em sẽ hết chóng mặt.

   Nghe theo lời anh Dương, cảm giác cồn cào trong ruột dần tan biến đi thật. Thay vào đó là cảm giác lạ lẫm thú vị bắt đầu lan tỏa khi Mít nhìn trên cao những vòm thông non xanh đang vươn mình trong nắng hè. Thi thoảng còn nhìn thấy vài chú sóc nhún nhảy chọc ghẹo nhau, vài cô chim sắc màu rất lạ rướn cổ khoe tiếng hót lảnh lót. Thêm quãng đường nữa, Mít bải hoải cả chân tay:

– Em không leo nổi nữa, chân tay em sắp rụng ra rồi.

– Vậy em xuống một mình đi, anh chưa xuống.

   Mít nhìn xuống. Cảm giác sợ hãi choáng ngợp khi nhìn dốc núi vừa cao vừa dài. Anh Dương nói là làm. Mà dĩ nhiên, Mít không dám xuống một mình. Cô nhỏ mím môi leo từng bước chậm rãi, chậm rãi. Có lúc bước chân tựa như lê lết.

– “Mình sắp tới tảng đá trên đỉnh rồi đó. Em sắp nhận được phần thưởng rồi”, anh Dương nháy mắt.

  Có lúc Mít tưởng hai chân có thể sụp xuống vì mệt nhưng nghe lời nhắc của anh Dương, cô nàng lại thấy tinh thần mình như được lên dây cót. Và rồi, tới lúc tưởng không thể cố nổi một bước nào nữa thì tảng đá lừng lững hiện ra trước mắt khiến Mít cảm giác lồng ngực mình đập rộn ràng hơn vì vui chứ không phải vì mệt.

– Thấy chưa, anh đã nói em sẽ làm được mà!

Mít cười sung sướng.

– Phần thưởng của em đâu?

– Đây, em leo lên đây, nhìn nè…

     Mít leo lên mặt tảng đá đã bị gió núi mài bằng. Đứng từ đây, theo hướng tay anh Dương chỉ: “Em thấy trường mình không, thấy con đường về nhà mình không? Thấy cây phượng sau lớp học mình không? Kìa, cả dòng sông nữa kìa…”

   Trong lúc anh Dương tíu tít thì Mít lặng đi vì mọi vật bình thường rất quen thuộc, hôm nay bỗng đẹp lạ lẫm khi nhìn từ trên cao. Này là con đường sỏi cong cong chạy qua những bụi tre xanh, những gốc cây cổ thụ Mít và đám bạn vẫn hay dừng lại trò chuyện khi nghỉ mệt một tẹo dọc đường đi học về. Này là những cây phượng đơm hoa đỏ rực, nhìn như những cây dù đỏ xinh xinh. Này là dòng sông tựa chiếc khăn choàng màu xanh điệu đà ôm vòng quanh núi như ôm lấy lưng núi thon tròn. Rồi bất chợt, dòng sông Lam uốn lượn ra xa. Ánh nắng buổi sáng rải đầy mặt sông lấp lánh như dát vàng, dát bạc. Nhìn theo hướng ấy, xuyên qua màn sương nhạt là cửa biển rộng ngút mắt…

   Sau một lúc mê mải ngắm nhìn, Mít nhắc:

–  Phần thưởng của em đâu, anh Dương?

– Ơ hay, bấy nhiêu cảnh đẹp vậy chưa đủ cho em hả? Nếu ở dưới núi, làm sao em nhìn thấy được?

Mít cười tươi. Đúng rồi, nếu cứ đứng mãi dưới núi, không dám chinh phục độ cao thì làm sao Mít có thể thấy những cảnh vật xung quanh mình đẹp một cách lạ lùng thế này. Cô bé nói nhỏ: “Chủ nhật tuần sau mình leo núi nữa nha anh Dương”. Anh Dương gật đầu cười. Chẳng biết những vòm cây trên cao có nghe và hiểu lời Mít không mà hòa ca với gió điệu nhạc nghe tươi vui lắm.

Võ Thu Hương 

(Bài đăng trên Tạp chí Sông Lam số 14, tháng 6/2021)

Câu 1

Xác định thể loại của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào các đặc điểm đặc trưng như dung lượng tác phẩm (ngắn gọn), số lượng nhân vật (ít), tập trung vào một tình huống phát triển tâm lý diễn ra trong thời gian ngắn để xác định thể loại văn học.

Lời giải chi tiết

Thể loại: truyện ngắn

Giải thích:

Văn bản có cốt truyện đơn giản, xoay quanh một sự việc duy nhất: hành trình anh Dương khích lệ và cùng bé Mít leo lên đỉnh núi Quyết để nhận "phần thưởng". Tác phẩm có ít nhân vật, dung lượng nhỏ gọn và cô đúc, hoàn toàn tập trung phản ánh lát cắt tâm lý chuyển biến từ sợ hãi đến hạnh phúc của nhân vật Mít.

Câu 2

Văn bản được kể theo ngôi thứ mấy? Nêu tác dụng của ngôi kể đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào người kể chuyện để xác định ngôi kể, từ đó phân tích hiệu quả nghệ thuật của ngôi kể này đối với việc dẫn dắt câu chuyện và bộc lộ tâm trạng nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Ngôi kể thứ 3

- Tác dụng:

+ Câu chuyện chân thực, khách quan

+ Dễ dàng điều chỉnh nhịp kể

+ Đặt điểm nhìn vào nhân vật Mai giúp thuận lợi trong việc the hiện cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng của nhân vật

+ Góp phần thể hiện chủ đề tác phẩm

Giải thích:

Ngôi kể thứ ba cho phép người kể có một vị thế tự do, không bị giới hạn bởi góc nhìn của người trong cuộc.

Câu 3

Em hiểu được điều gì qua câu văn: “Đúng rồi, nếu cứ đứng mãi dưới núi, không dám chinh phục độ cao thì làm sao Mít có thể thấy những cảnh vật xung quanh mình đẹp một cách lạ lùng thế này.”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đặt câu văn vào mạch phát triển cuối truyện; phân tích ý nghĩa biểu tượng của các hình ảnh đối lập "đứng mãi dưới núi" và "chinh phục độ cao" để rút ra bức thông điệp cốt lõi.

Lời giải chi tiết

Câu văn giúp em hiểu:

+ Mai đã nhận ra việc dám chinh phục độ cao đã giúp Mai có cơ hội nhìn ngắm vẻ đẹp khác lạ của quê hương.

+ Từ đó cho em hiểu rằng phải dám vượt qua giới hạn của bản thân để chinh phục thử thách sẽ đem lại thành quả tốt đẹp.

Giải thích:

"Dưới núi" là biểu tượng cho vùng an toàn, sự quen thuộc nhưng tẻ nhạt và tù túng. "Độ cao" hay "đỉnh núi" chính là biểu tượng cho những mục tiêu lớn lao, những thử thách cam go trong đời.

Câu 4

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn văn sau:

“Này là con đường sỏi cong cong chạy qua những bụi tre xanh, những gốc cây cổ thụ Mít và đám bạn vẫn hay dừng lại trò chuyện khi nghỉ mệt một tẹo dọc đường đi học về. Này là những cây phượng đơm hoa đỏ rực, nhìn như những cây dù đỏ xinh xinh. Này là dòng sông tựa chiếc khăn choàng màu xanh điệu đà ôm vòng quanh núi như ôm lấy lưng núi thon tròn. Rồi bất chợt, dòng sông Lam uốn lượn ra xa.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện các từ ngữ có chức năng so sánh (như, tựa) để chỉ ra các hình ảnh so sánh cụ thể trong đoạn văn.

Phân tích hiệu quả biểu đạt của các hình ảnh đó đối với việc tái hiện cảnh vật và biểu lộ tâm trạng nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Chỉ rõ: “những cây phượng đơm hoa đỏ rực, nhìn như những cây dù đỏ xinh xinh”, “dòng sông tựa chiếc khăn choàng màu xanh điệu đà ôm vòng quanh núi”.

- Tác dụng:

+ Làm cho câu văn thêm sinh động, hấp dẫn

+ Giúp người đọc hình dung rõ vẻ đẹp xinh xắn, đẹp đẽ của cây phượng và sự mềm mại, yêu kiều của dòng sông

+ Thể hiện tình yêu thiên nhiên tha thiết của tác giả

Giải thích:

Tác giả đã rất khéo léo khi lựa chọn những hình ảnh so sánh thuộc thế giới gần gũi của trẻ thơ

Câu 5

Bài học ý nghĩa nhất em rút ra qua văn bản trên là gì? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát lại giá trị tư tưởng của toàn bộ văn bản, lựa chọn một thông điệp có tác động mạnh mẽ nhất đến nhận thức của bản thân và dùng lý lẽ để thuyết phục, lý giải cho lựa chọn đó.

Lời giải chi tiết

HS có thể chọn một trong các bài học:

- Yêu quê hương, đất nước

- Dám vượt qua giới hạn bản thân

- Tự tin vào chính mình.

Giải thích:

Học sinh có thể tự do lựa chọn một trong ba bài học gợi ý (hoặc kết hợp hợp lý), miễn là có phần lý giải thuyết phục

  • Đọc hiểu Ông ngoại (Nguyễn Ngọc Tư) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Tóm tắt đoạn đầu: Gia đình cậu mợ của Dung đi định cư nước ngoài. Mẹ Dung quyết định cho Dung sang ở với ông Ngoại để tiện bề trông nom ông. Dung dù không muốn nhưng vẫn nghe lời mẹ

  • Đọc hiểu Trung thu của mẹ (Trọng Bảo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Chị đi chợ sớm. Gánh rau trên vai chị nặng cong đòn gánh. Bé Thu cũng dậy sớm. Sau khi giúp mẹ xếp những mở rau muống vào cái rổ để mẹ gánh đi rồi, bé Thu ngồi vào bàn ôn bài. Khi trời đã sáng hẳn, cái Thu mới đứng dậy vươn vai, thu sách vở để chuẩn bị tới lớp. Trong buồng có tiếng bà khúc khắc ho. Bà đang bị ốm. Mẹ đi chợ bán rau lấy tiền mua thuốc cho bà. Cái Thu mở cái lồng bàn mẹ úp trên bàn. Hai bát cháo còn nóng.

  • Đọc hiểu Thương quá rau răm (Nguyễn Ngọc Tư) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Ông Tư Mốt chỉ cái dãi xanh mù mù trong mưa, bảo cù lao Mút Cà Tha kìa. Văn ờ, nói thấy xa quá chú ha. Ông cười, gạt ngang, xa gì, đây tới đó mấy hồi. Rồi chiếc xuồng máy nhỏ mong manh rập rờn đi trong giông gió. Người thành phố ngồi ngấm cái “mấy hồi” của ông già, mừng tủi thấy màu xanh cây cỏ cù lao đã thẫm trước mắt (mà sau mới biết mình mừng hụt).

  • Đọc hiểu Người ăn xin (Tuốc - ghê - nhép) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Một người ăn xin đã già. Đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa, đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi. Ông chìa tay xin tôi. Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay, chẳng có gì hết. Ông vẫn đợi tôi. Tôi chẳng biết làm thế nào. Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay nóng hổi của ông:

  • Đọc hiểu Bàn tay yêu thương (Mai Hương, Vĩnh Thắng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Trong một tiết dạy vẽ, có giáo viên bảo các em học sinh lớp một vẽ về điều gì làm cho em thích nhất trong đời. Cô giáo thầm nghĩ "Rồi các em cũng lại vẽ những gói quà, những ly kem hoặc những món đồ chơi, quyển truyện tranh". Thế nhưng cô đã hoàn toàn ngạc nhiên trước một bức tranh lạ của một em học sinh Douglas: bức tranh vẽ một bàn tay.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close